काठमाडौँ। राम्रो भविष्यको खोजीमा मानिसले कति ठूलो जोखिम उठाउन सक्छ भन्ने दृश्य अहिले स्पेन र मोरक्कोको सीमामा देखिएको छ। हजारौं युवाले समुद्र तरेर, काँडेतार नाघेर र सुरक्षाकर्मीको घेरा तोड्दै स्पेन प्रवेश गर्ने प्रयास गरे। युरोप पुग्ने चाहनामा ज्यानको पर्वाह नगरेका धेरैले आफ्नो जीवन नै गुमाए भने हजारौं पक्राउ परे। यो घटनाले संसारभर आप्रवासन, बेरोजगारी र युवाको भविष्यबारे नयाँ बहस सुरु गरेको छ।
धेरैले सोच्छन्, यस्तो घटना युद्ध वा राजनीतिक अस्थिरताका कारण मात्र हुन्छ। तर यसपटकको अवस्था फरक छ। मोरक्कोमा युद्ध छैन, तर बढ्दो बेरोजगारी, महँगी, सीमित रोजगारीका अवसर र राम्रो जीवनको खोजीले युवालाई देश छाड्न बाध्य बनाइरहेको छ। आफ्नै देशमा भविष्य नदेखेपछि युरोप उनीहरूका लागि आशाको गन्तव्य बनेको छ।
यस घटनामा सामाजिक सञ्जालको प्रभाव पनि धेरै देखिन्छ। सीमाबाट सजिलै प्रवेश गर्न सकिन्छ वा युरोप पुगेपछि सबैलाई बस्न दिइन्छ भन्ने हल्ला फैलिँदा धेरै मानिस जोखिम मोलेर सीमा पार गर्न निस्किएका थिए। तर वास्तविकता त्यति सरल छैन। सीमा पार गरे पनि कानुनी प्रक्रिया, पक्राउ पर्ने सम्भावना र फिर्ता पठाइने जोखिम उत्तिकै हुन्छ।
यो घटना नेपालका लागि पनि सोच्नुपर्ने विषय हो। नेपालबाट पनि हरेक वर्ष हजारौं युवा वैदेशिक रोजगारी, अध्ययन वा उज्ज्वल भविष्यको खोजीमा विदेश जान्छन्। अधिकांश कानुनी बाटोबाट जाने भए पनि केही व्यक्ति अझै पनि मानव तस्कर वा सामाजिक सञ्जालमा फैलाइने आकर्षक आश्वासनको जालमा फस्ने गरेका छन्। विदेश पुग्ने हतारमा गलत निर्णय गर्दा आर्थिक क्षति मात्र होइन, जीवन नै संकटमा पर्न सक्छ भन्ने सन्देश स्पेन–मोरक्को सीमाको घटनाले दिएको छ।
नेपालले यसबाट सबैभन्दा ठूलो पाठ युवाका लागि देशभित्र अवसर सिर्जना गर्नु हो। जब आफ्नै देशमा सम्मानजनक रोजगारी, उद्यम गर्ने वातावरण र भविष्यको आशा बलियो हुन्छ, तब जोखिमपूर्ण बाटो रोज्नेहरूको संख्या स्वतः घट्छ। साथै विदेश जाने प्रक्रियाबारे सही जानकारी, मानव तस्करीविरुद्ध कडा निगरानी र सामाजिक सञ्जालमा फैलिने गलत सूचनाको नियन्त्रण पनि उत्तिकै आवश्यक छ।
आज स्पेन–मोरक्को सीमामा देखिएको दृश्य केवल एउटा अन्तर्राष्ट्रिय समाचार मात्र होइन - यो अवसरको खोजीमा भौतारिएका युवाको पीडा, असमान विकासको परिणाम र गलत आश्वासनको दुःखद उदाहरण हो। नेपालले समयमै यसबाट पाठ सिक्न सके आफ्ना युवालाई जोखिमपूर्ण यात्राभन्दा सुरक्षित र सम्मानजनक भविष्यतर्फ डोर्याउन सक्नेछ।
