काठमाडौं । एसियाली फुटबलको शक्तिशाली राष्ट्र इरान यस वर्ष क्यानडा, मेक्सिको र अमेरिकामा आयोजना हुने फिफा विश्वकप २०२६ मा नयाँ इतिहास रच्ने लक्ष्यसहित मैदान उत्रँदै छ। तीन पटक एएफसी एसियन कपको उपाधि जितिसकेको इरानले विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा भने हालसम्म उल्लेखनीय सफलता हासिल गर्न सकेको छैन।

हालसम्म सात पटक विश्वकप खेलिसकेको इरानले एक पटक पनि समूह चरण पार गर्न सकेको छैन। यही कमजोरी अन्त्य गर्ने उद्देश्यसहित टोली लगातार चौथोपटक विश्वकपमा सहभागी हुँदै छ। इरानको यो आठौँ विश्वकप सहभागिता हुनेछ।

अनुभवी प्रशिक्षकको नेतृत्व

यस संस्करणमा इरानको नेतृत्व अनुभवी प्रशिक्षक अमिर घालेनोईले गरिरहेका छन्। पूर्व राष्ट्रिय खेलाडीसमेत रहेका घालेनोईलाई इरानका सफल रणनीतिकारमध्ये एक मानिन्छ। १९८० र १९९० को दशकमा उत्कृष्ट मिडफिल्डरका रूपमा परिचित उनी ‘प्रधानसेनापति’ उपनामले समेत चर्चित थिए।

इरानले एएफसी विश्वकप छनोटको तेस्रो चरण अन्तर्गत समूह ‘ए’ को विजेताका रूपमा विश्वकप यात्रा तय गरेको थियो। १० खेलमा सात जित, दुई बराबरी र एक हारसहित २३ अंक जोड्दै टोलीले प्रभावशाली प्रदर्शन गरेको थियो।

मेहदी तारेमी मुख्य आशा

टोलीका कप्तान तथा स्टार फरवार्ड मेहदी तारेमी इरानका प्रमुख हतियार मानिन्छन्। विश्वकप छनोटमा निर्णायक गोल गर्दै उनले टोलीलाई प्रतियोगितासम्म पुर्‍याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए।

अमेरिका–इरान तनावले बढायो चुनौती

विश्वकप सुरु हुन केही दिन मात्र बाँकी रहँदा इरानको तयारीमा राजनीतिक तनावले असर पारेको छ। अमेरिका र इरानबीचको सम्बन्ध चिसिँदै गएपछि खेलाडी तथा पदाधिकारीहरूको भिसा प्रक्रियालाई लिएर अन्योल उत्पन्न भएको छ।

इरान फुटबल महासंघले टोलीको प्रशिक्षण शिविर अमेरिकाको एरिजोनाबाट मेक्सिकोको टिजुआनामा सारिसकेको छ। भिसा र सुरक्षा सम्बन्धी विषयमा फिफासँग समेत स्पष्ट जानकारी मागिएको बताइएको छ।

यद्यपि, इरानका समूह चरणका सबै खेल अमेरिकामै हुने तालिका छ। त्यसैले टोलीको यात्रा र व्यवस्थापनलाई लिएर अझै चासो कायम छ।

१९९८ को ऐतिहासिक अमेरिका–इरान भिडन्त

इरान र अमेरिका विश्व फुटबलमा राजनीतिक पृष्ठभूमिका कारण चर्चित प्रतिद्वन्द्वी मानिन्छन्। सन् १९९८ को विश्वकपमा दुवै टोली एउटै समूहमा परेका थिए, जहाँ इरानले अमेरिकालाई २–१ ले पराजित गरेको थियो।

विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा राजनीतिक महत्वका खेलमध्ये मानिने उक्त खेलअघि इरानी खेलाडीहरूले अमेरिकी खेलाडीलाई सेतो फूल उपहार दिँदै शान्तिको सन्देश दिएका थिए।

समूह ‘जी’ मा इरान

विश्वकप २०२६ मा इरान समूह ‘जी’ मा परेको छ। यस समूहमा बेल्जियम, इजिप्ट र न्युजिल्यान्ड रहेका छन्।

इरानले जुन १५ मा न्युजिल्यान्डविरुद्ध पहिलो खेल खेल्नेछ। त्यसपछि जुन २१ मा बेल्जियम र अन्तिम समूह खेलमा इजिप्टसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने तालिका छ।

विशेष कुरा के छ भने, विश्वकपमा इरानले यी तीनै राष्ट्रसँग पहिलो पटक प्रतिस्पर्धा गर्न लागेको हो। त्यसैले समूह चरण इरानका लागि अवसर र चुनौती दुवै बन्न सक्ने देखिएको छ।

विश्व फुटबलमा आफ्नो पहिचानलाई थप मजबुत बनाउने लक्ष्यसहित इरान यसपटक समूह चरणको बाधा पार गर्दै नयाँ इतिहास लेख्ने प्रयासमा रहनेछ।