भैरहवा । पहिरो र चट्टान खस्ने उच्च जोखिमका कारण वर्षौंदेखि त्रासपूर्ण यात्रा बन्ने गरेको सिद्धार्थ राजमार्गअन्तर्गत सिद्धबाबा क्षेत्र अब सुरक्षित यात्रातर्फ उन्मुख भएको छ । निर्माणाधीन सिद्धबाबा सुरुङमार्ग आयोजनाले भौतिकतर्फ ६८ प्रतिशत प्रगति हासिल गर्दै आगामी असोजदेखि सुरुङमार्गबाट सवारी सञ्चालन गर्ने लक्ष्यसहित काम तीव्र बनाएको छ ।
राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा अघि बढाइएको यो परियोजनाको वित्तीय प्रगति हालसम्म ५८ प्रतिशत पुगेको आयोजनाका प्रमुख राजेश पौडेलले जानकारी दिए । पाँच वर्षे निर्माण अवधिसहित सुरु गरिएको आयोजनामा इन्जिनियरिङ प्रोक्योरमेन्ट एन्ड कन्स्ट्रक्सन (इपिसी) मोडलमार्फत काम भइरहेको छ । यस मोडलअन्तर्गत डिजाइनदेखि निर्माणसम्मको सम्पूर्ण जिम्मेवारी निर्माण कम्पनीलाई दिइएको छ ।
आयोजनाका अनुसार सुरुङ सञ्चालनमा आएपछि पाँच वर्षसम्म निर्माण कम्पनीले नै सञ्चालन, मर्मतसम्भार तथा सुरक्षाको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछ । त्यसपछि थप पाँच वर्ष ‘ल्याटेन्ट डिफेक्ट लायबिलिटी पिरियड’ (डिएलपी) लागू हुनेछ ।
सिद्धबाबा क्षेत्रमा हरेक वर्ष बर्खायाममा पहिरो खस्ने, सडक अवरुद्ध हुने तथा मानवीय क्षति हुने समस्या दोहोरिने गरेको छ । यही जोखिम न्यूनीकरणलाई मुख्य लक्ष्य बनाएर सुरुङमार्ग निर्माण अघि बढाइएको आयोजनाले जनाएको छ । आयोजनाका अनुसार यो परियोजनाको उद्देश्य दूरी छोट्याउनु भन्दा पनि यात्रुलाई सुरक्षित यात्रा सुनिश्चित गर्नु हो ।
आयोजनाको प्रारम्भिक चरणमा भने कानुनी तथा प्राविधिक जटिलताले निर्माण कार्य प्रभावित भएको थियो । नेपालमै पहिलो पटक प्रयोग गरिएको इपिसी मोडलका कारण डकुमेन्टेसनमा समस्या देखिएको थियो भने रुख कटान अनुमति, बजेट व्यवस्थापनलगायतका कारण निर्माणले अपेक्षित गति लिन सकेको थिएन । अहिले ती अधिकांश समस्या समाधानउन्मुख रहेको आयोजनाले जनाएको छ ।
सुरुङसँगै सडक तथा भिर संरक्षणका कामसमेत अघि बढाइएको छ । सुरुङ सञ्चालनपछि बाहिरी जोखिमयुक्त क्षेत्रमा थप सुरक्षित संरचना निर्माण गरिनेछ । पैदलयात्रुका लागि सुरक्षित पैदलमार्ग निर्माण गर्नुका साथै बाहिरी क्षेत्रमा खानेपानी व्यवस्थापन गर्ने योजना पनि रहेको आयोजनाले जनाएको छ ।
सुरुआती अनुमान अनुसार करिब १० अर्ब रुपैयाँ लागत लाग्ने भनिएको आयोजना प्रतिस्पर्धात्मक ठेक्का प्रक्रियामार्फत करिब सात अर्ब रुपैयाँमा सम्झौता गरिएको थियो । आयोजना सम्पन्न भएपछि बुटवल–पाल्पा सडकखण्डको यात्रा थप सुरक्षित, सहज र भरपर्दो बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
