काठमाडौं, – एक स्वतन्त्र उम्मेदवारको रूपमा २०२२ को स्थानीय निर्वाचनमा काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर बनेका बालेन्द्र शाह (बालेन) ले नेपाली राजनीतिमा नयाँ आशाको किरण बनेका थिए। युवा पुस्ताको प्रिय पात्र, ऊर्जावान् नेतृत्व र विकासका कामहरूले उनी प्रारम्भिक वर्षहरूमा चर्चित बने। तर, हालका वर्षहरूमा राजनीतिक दलहरूको ईर्ष्या र षड्यन्त्रका कारण उनीमाथि अनावश्यक आलोचना बढेको छ। विशेष गरी जेन जेड क्रान्तिपछि उनीमाथि लगाइएका आरोपहरू पूर्ण रूपमा अन्यायपूर्ण छन्।
बालेन्द्र शाहको राजनीतिक यात्रा एक र्यापर तथा संरचनात्मक इन्जिनियरबाट सुरु भएको थियो। २०२२ को निर्वाचनमा स्वतन्त्र उम्मेदवारको रूपमा ६१,००० भन्दा बढी मत प्राप्त गर्दै उनी काठमाडौंको पहिलो स्वतन्त्र मेयर बने। यो विजयले नेपाली युवाहरूमा नयाँ उत्साह जगायो। काठमाडौंका युवाहरूले उनलाई 'जनताको नायक' भनेर चिन्थे। उनको ऊर्जावान् शैली र सोसल मिडियामार्फत जनतासँग जोडिने तरिकाले उनी प्रिय बने।
उनको कार्यकालको सुरुवाती चरणमा काठमाडौंमा धेरै विकासका कामहरू भए। फुटपाथ विस्तार, खानेपानी व्यवस्थापन, फोहोर व्यवस्थापन र सडक सुधार जस्ता परियोजनाहरूले शहरको अनुहार फेरियो। युवाहरूले उनलाई 'काठमाडौंको सुपरहिरो' भनेर सम्बोधन गर्थे। यी कामहरूले प्रमाणित गरे कि बालेन शाह केवल बोल्ने होइनन्, काम गर्ने नेता हुन्। तर, यी सफलताहरूले नै राजनीतिक दलहरूको ईर्ष्या बढायो।
हालका वर्षहरूमा बालेन शाहमाथि बढ्दो आलोचना राजनीतिक दलहरूबाट नै निर्देशित छ। नेकपा (एमाले) का अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, महेश बस्नेत, शंकर भण्डारी जस्ता नेताहरूले उनलाई निशाना बनाएका छन्। यी आलोचनाहरू विकासका कामहरूको गतिका विषयमा छन्, तर काठमाडौं जस्तो जटिल शहरमा विकास प्रक्रिया ढिलो हुनु स्वाभाविक हो। महानगरपालिकाको सीमित स्रोत र ऐतिहासिक जटिलताहरूका बीच बालेनले सम्भव भएका कामहरू नै प्रशंसनीय छन्।
यहाँ सम्माननीय उपप्रमुख सुनिता डंगोलको हालका क्रियाकलापहरू पनि उल्लेखनीय छन्, जसले मेयरसँगको असहमति देखाएकी छन्। तर, यो पनि राजनीतिक दबाबको परिणाम हो। यी सबै आलोचनाहरूले जनतालाई भड्काउने प्रयास मात्र हो, जसमा दलगत स्वार्थ लुकेको छ। लोकतन्त्रमा यदि कसैलाई समस्या छ भने, निर्वाचनको पर्खाइ गर्नु नै उचित हो। बालेनको छविमाथि आक्रमण गर्नु अस्वाभाविक र अन्यायपूर्ण छ।
नेपालमा भएको जेन जी क्रान्ति (Gen Z Revolution) ले नेपाली राजनीतिलाई हल्लायो। भ्रष्टाचार, सोसल मिडिया प्रतिबन्ध र राजनीतिक अस्थिरताविरुद्ध युवाहरूको आन्दोलनले केपी ओली सरकार ढाल्यो। यस क्रान्तिमा बालेन्द्र शाहको भूमिका प्रशंसनीय रह्यो। उनी आन्दोलनकारीहरूलाई समर्थन गर्दै सोसल मिडियामार्फत सल्लाह दिन्थे र राजनीतिक दलहरूलाई आन्दोलनको दुरुपयोग नगर्न आग्रह गरे। काठमाडौंमा भएको 'जल्ने' घटनाहरू (जसलाई आन्दोलनको हिस्सा मानिन्छ) मा उनलाई दोषारोपण गरियो, तर यो पूर्ण रूपमा गलत हो। बालेनले फेसबुक स्टाटसमा स्पष्ट जवाफ दिएका थिए कि उनी शान्तिपूर्ण परिवर्तनका पक्षधर हुन्।
क्रान्तिपछि बालेनलाई नै अन्तरिम प्रधानमन्त्रीको सम्भावित उम्मेदवार मानिएको छ। युवाहरूले उनलाई 'नेपालको भविष्य' भनेर चिन्छन्। तर, केही असन्तुष्ट तत्वहरूले उनलाई 'लुसिफर'सँग तुलना गरेका छन्, जुन अत्यन्तै अतिरञ्जित र राजनीतिक प्रचार मात्र हो। यस्ता तुलनाहरूले बालेनको योगदानलाई कम आँक्ने प्रयास हो, जसलाई जनताले अस्वीकार गर्नेछन्।
हालका घटनाक्रमहरूमा बालेनले अन्तरिम प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई ओली र अन्य नेताहरूको गिरफ्तारीका लागि दबाब दिइरहेका छन्। यसले उनको इमानदारी र न्यायप्रियतालाई झल्काउँछ। तर, केही जिल्लाहरूमा उनीविरुद्ध उजुरीहरू दर्ता भएका छन्, जसलाई आन्दोलनलाई बदनाम गर्ने षड्यन्त्र मान्न सकिन्छ।
काठमाडौंका युवा र सामान्य जनता बालेनको पक्षमा छन्। विकासका कामहरू ढिलो भए पनि, उनको इमानदारी र युवामैत्री नीतिहरूले विश्वास कायमै छ। राजनीतिक दलहरूको ईर्ष्या र प्रचारका बीच पनि बालेन शाहले काठमाडौंलाई नयाँ उचाइ दिनेछन्। निर्वाचनसम्म पर्खिऔं, र सच्चा परिवर्तनका पक्षमा उभिऔं।
