काठमाडौं – काठमाडौं महानगरपालिकाले डेंगु रोगको बढ्दो खतरालाई नियन्त्रण गर्न ' वाल्क एंड एक्ट ' नामक एकदिवसीय विशाल अभियान सुरु गरेको छ। यो अभियान आज बिहान ८ बजे भृकुटीमण्डपस्थित राष्ट्रिय सभा भवनबाट शुरू भएको हो। काठमाडौंका ३२ वटै वडाहरूमा एकसाथ सञ्चालित यो अभियानले लामखुट्टेको बासस्थान खोजेर नष्ट गर्ने र जनचेतना फैलाउने लक्ष्य राखेको छ।
स्वास्थ्य विभागका लागि महामारी रोकथाम तथा नियन्त्रणका फोकल पर्सन ऋषि प्रसाद भुसालले डेंगु काठमाडौंका लागि बारम्बार खतरा बन्दै आएको बताए। "गत वर्ष डेंगुले झन्डै महामारीको रूप लियो, जसले धेरैको ज्यान लियो र हजारौंलाई सङ्क्रमित बनायो," भुसालले भने। "हामी केवल लामखुट्टेलाई मारेर मात्र डेंगु नियन्त्रण गर्न सक्दैनौं। लामखुट्टे बस्ने र लामखुट्टेको फुल फुल्ने ठाउँहरू, जस्तै फूलको गमलामा जमेको पानी, फोहोरमा फालिएका प्लास्टिक र टायरहरू पनि नष्ट गर्नुपर्छ। यो समग्र दृष्टिकोणले मात्र रोग नियन्त्रण सम्भव छ।"
' वाल्क एंड एक्ट ' अभियानमा स्वास्थ्यकर्मी, स्वयंसेवक र सरसफाइ कर्मचारीहरूको टोलीले लामखुट्टेको बासस्थान खोजेर नष्ट गरिरहेका छन्। यी लामखुट्टेहरू सफा र जमेको पानीमा प्रजनन गर्छन्, जसले गर्दा खुला पानीका ट्यांकी, फालिएका बोतल, टायर र अन्य पानी जम्ने वस्तुहरू नष्ट गर्नुपर्ने मुख्य लक्ष्य बनेका छन्। भुसालले लाउडस्पीकरमार्फत डेंगु रोकथामबारे जनचेतना फैलाउन र पानीका भाँडाहरू ढाक्ने, झ्यालमा जाली राख्ने र बिहान-बेलुका सुरक्षित लुगा लगाउने जस्ता उपाय अपनाउन स्थानीय बासिन्दालाई आग्रह गरे।
यो अभियान निरन्तर वर्षा र मनसुनले लामखुट्टेको प्रजननका लागि अनुकूल वातावरण बनाएको समयमा सञ्चालित छ। भुसालका अनुसार, महानगरले खुला ठाउँहरूमा स्वास्थ्य स्वयंसेवकहरू मार्फत लामखुट्टेको लार्भा खोजेर नष्ट गर्ने नियमित अभियान सञ्चालन गर्दै आएको छ। "डेंगु अब मौसमी खतरा मात्र होइन," भुसालले चेतावनी दिए। "जलवायु परिवर्तन र सहरीकरणका कारण यो वर्षभरि नै चिन्ताको विषय बनेको छ। यसलाई नियन्त्रण गर्न समुदायको सहभागिता अत्यावश्यक छ।"
गत वर्ष नेपालमा ४१,००० भन्दा बढी डेंगु सङ्क्रमण र १५ जनाको मृत्यु भएको थियो, जसमा काठमाडौं उपत्यका सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको थियो। यो वर्ष महानगर यस्तो सङ्कट दोहोरिन नदिन दृढ छ। सहरी स्वास्थ्य प्रवर्द्धन केन्द्रहरूमा प्यारासिटामोल र ओआरएस जस्ता आधारभूत औषधिहरूको आपूर्ति सुनिश्चित गरिएको छ ताकि डेंगुका बिरामीहरूको तत्काल उपचार गर्न सकियोस्। भुसालले प्रारम्भिक पहिचानको महत्वलाई जोड दिँदै डेंगुको विशेष उपचार नभए पनि समयमै चिकित्सकीय हेरचाहले जटिलताहरूबाट बचाउन सकिने बताए।
'हिँड र कार्य गर' अभियानलाई स्थानीय समुदायले उत्साहपूर्वक साथ दिएका छन्। बासिन्दाहरूले स्वयंसेवकहरूसँग मिलेर आफ्नो टोल सफा गर्न र पानी जम्ने ठाउँहरू हटाउन सहयोग गरिरहेका छन्। महानगरको यो प्रयास नेपालका ७७ वटै जिल्लामा फैलिएको डेंगु नियन्त्रणको राष्ट्रिय रणनीतिसँग पनि जोडिएको छ। भुसालले बासिन्दाहरूलाई सतर्क रहन र रोगबाट बच्न आवश्यक कदमहरू चाल्न आग्रह गरे।
काठमाडौं डेंगुको बढ्दो खतरासँग जुधिरहँदा ' वाल्क एंड एक्ट ' अभियानले प्रभावकारी लामखुट्टे नियन्त्रण र जनचेतनाको महत्वलाई सशक्त रूपमा उजागर गरेको छ। काठमाडौं महानगरपालिकाको नेतृत्वमा यो अभियानले बासिन्दाहरूको लागि सुरक्षित र स्वस्थ भविष्य सुनिश्चित गर्न निर्णायक कदम चालिरहेको छ।
